Shloka 70
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
आमूलमाब्रह्मबिलं ज्वलन्माणिक्यदीपवत् / ये ध्यायन्ति महापुञ्जं ते स्युः संसिद्धसिद्धयः
Transliteration
āmūlamābrahmabilaṃ jvalanmāṇikyadīpavat / ye dhyāyanti mahāpuñjaṃ te syuḥ saṃsiddhasiddhayaḥ
Translation
جو لوگ مُولادھار سے برہمرَندھر تک جلتے ہوئے یاقوتی چراغ کی مانند اس مہاپُنج کا دھیان کرتے ہیں، وہ کامل طور پر سِدھی پانے والے سِدھ بن جاتے ہیں۔
Word by Word
आ-मूलम्up to the root/from the base
आ-मूलम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; उपसर्गपूर्वक अव्ययीभावार्थे (आ = up to)
आ-ब्रह्म-बिलम्up to the brahma-cavity (brahmarandhra)
आ-ब्रह्म-बिलम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootब्रह्म (प्रातिपदिक) + बिल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; अव्ययार्थे ‘आ’ (up to) + ब्रह्मबिलम् (to the Brahmā-cavity/opening)
ज्वलत्-माणिक्य-दीप-वत्like a blazing ruby lamp
ज्वलत्-माणिक्य-दीप-वत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootज्वलत् (कृदन्त, ज्वल् धातु) + माणिक्य (प्रातिपदिक) + दीप (प्रातिपदिक) + वत् (प्रत्यय/अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय ‘वत्’ (like); पूर्वपदसमूहः विशेषणार्थः
येthose who
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
ध्यायन्तिmeditate upon
ध्यायन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
महा-पुञ्जम्the great mass/aggregate (of light)
महा-पुञ्जम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + पुञ्ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तद्-प्रत्यय (correlative pronoun)
स्युःwould be / become
स्युः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सम्-सिद्ध-सिद्धयःfully accomplished siddhis (powers)
सम्-सिद्ध-सिद्धयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसम् (उपसर्ग) + सिद्ध (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृपद (predicate nominative)