Shloka 36
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
भूलोकसुन्दरीवर्गो वश्यःषड्लक्षजापतः / क्षुभ्यन्ति सप्त लक्षेण स्वर्गलोकमृगीदृशः
Transliteration
bhūlokasundarīvargo vaśyaḥṣaḍlakṣajāpataḥ / kṣubhyanti sapta lakṣeṇa svargalokamṛgīdṛśaḥ
Translation
چھ لاکھ جپ سے بھولोक کی ساری سُندریاں مسخر ہو جاتی ہیں؛ سات لاکھ جپ سے سوَرگ لوک کی ہرن آنکھوں والی عورتیں بھی بے چین ہو اٹھتی ہیں۔
Word by Word
bhū-loka-sundarī-vargaḥthe group of beauties of the earth-world
bhū-loka-sundarī-vargaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + sundarī (प्रातिपदिक) + varga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
vaśyaḥsubduable / comes under control
vaśyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvaśya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); predicate adjective of vargaḥ
ṣaṭ-lakṣa-jāpataḥby/through (the effect of) japa of six lakhs
ṣaṭ-lakṣa-jāpataḥ:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootṣaṭ (प्रातिपदिक) + lakṣa (प्रातिपदिक) + jāpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन); ‘-taḥ’ = ablative ‘from/by reason of’
kṣubhyantiare agitated
kṣubhyanti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṣubh (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
saptaseven
sapta:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक)
FormIndeclinable numeral used adjectivally (अव्ययवत् संख्याशब्दः); qualifies lakṣeṇa
lakṣeṇaby (the count of) a lakh (i.e., with seven lakhs)
lakṣeṇa:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootlakṣa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
svarga-loka-mṛgī-dṛśaḥheavenly women with doe-like eyes
svarga-loka-mṛgī-dṛśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvarga (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + mṛgī (प्रातिपदिक) + dṛś (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); बहुव्रीहिः ‘those whose eyes are like a doe’; svarga-loka qualifies the group