Shloka 97
Cintāmaṇi-gṛha Antara-kathana (Account of the Inner Chambers of the Cintāmaṇi Palace) — Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
इत्थं भण्डमहादैत्यवधाय ललितांबिका / प्रादुर्भुता चिदनलाद्दग्धनिःशेषदानवा
Transliteration
itthaṃ bhaṇḍamahādaityavadhāya lalitāṃbikā / prādurbhutā cidanalāddagdhaniḥśeṣadānavā
Translation
یوں بھنڈ مہادَیتیہ کے وध کے لیے للیتامبیکا ظاہر ہوئیں؛ چِتّ کی آگ سے تمام دانَو نِشّیش جل کر بھسم ہو گئے۔
Word by Word
इत्थम्thus
इत्थम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb: thus/in this manner)
भण्ड-महा-दैत्य-वधायfor the slaying of the great demon Bhaṇḍa
भण्ड-महा-दैत्य-वधाय:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative purpose)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक) + महा (उपसर्गवत्/प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषसमास (genitive determinative): भण्डस्य महादैत्यस्य वधः → वधाय (for the slaying of the great demon Bhaṇḍa)
ललिता-अम्बिकाLalitā Ambikā (the Goddess)
ललिता-अम्बिका:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक) + अम्बिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय: ललिता एव अम्बिका (Lalitā, the Mother)
प्रादुर्भूताmanifested/appeared
प्रादुर्भूता:
Kriya (क्रिया/Participial predicate)
TypeVerb
Rootप्रादुर् + भू (धातु)
Formकृदन्त (past participle, क्त-प्रत्यय/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘having manifested/appeared’
चित्-अनलात्from the fire of consciousness
चित्-अनलात्:
Apadana (अपादान/Ablative source)
TypeNoun
Rootचित् (प्रातिपदिक) + अनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष: चित्स्वरूपोऽनलः (fire of consciousness) → तस्मात्
दग्ध-निःशेष-दानवाःthe demons, burnt to the last
दग्ध-निःशेष-दानवाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदग्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक, दह्+क्त) + निःशेष (प्रातिपदिक) + दानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मधारय/बहुपद-समास: दग्धाः निःशेषाः दानवाः (demons completely burnt)