Previous Verse
Next Verse

Shloka 79

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्

Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī

अनङ्गशक्त्यन्तरस्योपरिष्टात्कुंभसंभव / हस्तविंशतिरुन्नम्रं चतुर्नल्वप्रविस्तरम् / संक्षोभिण्याद्यन्तरं स्यात्सर्वसौभाग्यदायकम्

anaṅgaśaktyantarasyopariṣṭātkuṃbhasaṃbhava / hastaviṃśatirunnamraṃ caturnalvapravistaram / saṃkṣobhiṇyādyantaraṃ syātsarvasaubhāgyadāyakam

اے کُنبھ سمبھَو! اَنَنگ شکتی کے اندرونی حصے کے اوپر یہ ہے—اونچائی بیس ہست، پھیلاؤ چار نَلوَ۔ یہ ‘سَنکشوبھِنی’ وغیرہ کا اندرونی حلقہ ہے، جو ہر طرح کی سعادت بخشتا ہے۔

anaṅga-śakti-antarasyaof the inner part of Anaṅga-śakti
anaṅga-śakti-antarasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootanaṅga (प्रातिपदिक) + śakti (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुष (‘अनङ्ग-शक्तेः अन्तरम्’), ‘of the inner (part) of Anaṅga-śakti’
upariṣṭātabove; on the upper side
upariṣṭāt:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootupariṣṭāt (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place: ‘above’)
kumbha-sambhavaO Pot-born one (Agastya)
kumbha-sambhava:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeNoun
Rootkumbha (प्रातिपदिक) + sambhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/Vocative), एकवचन; तत्पुरुष (‘कुम्भात् सम्भवः’ = born from the pot), संबोधन to the sage
hasta-viṃśatiḥa measure of twenty hastas (cubits)
hasta-viṃśatiḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक) + viṃśati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; द्विगु-समास (परिमाण: ‘विंशतिः हस्ताः’ = twenty hands in measure)
unnamramraised; elevated
unnamram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootunnamra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (agreeing with implied ‘cakram/antaraṃ’)
catuḥ-nalva-pravistaramhaving a breadth/extent of four nalvas
catuḥ-nalva-pravistaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatuḥ (संख्या-प्रातिपदिक) + nalva (प्रातिपदिक; measure-term) + pravistara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (परिमाण: ‘चत्वारि नल्वाः’ इति)
saṃkṣobhiṇī-ādi-antaraṃthe inner (section) beginning with Saṃkṣobhiṇī
saṃkṣobhiṇī-ādi-antaraṃ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsaṃkṣobhiṇī (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष (‘संक्षोभिण्याः आदिः’ इत्यर्थे: beginning with Saṃkṣobhiṇī)
syātmay be; should be
syāt:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
sarva-saubhāgya-dāyakambestowing all good fortune
sarva-saubhāgya-dāyakam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + saubhāgya (प्रातिपदिक) + dāyaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (‘सर्वं सौभाग्यं ददाति’)