Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

महापद्माटव्यार्घ्यस्थापनकथनम्

Establishing the Arghya in the Mahāpadmāṭavī

अन्तरं त्रयमेतत्तु चक्रं त्रैलोक्यमोहनम् / एतस्मिञ्छक्तयो यासु ता उक्ताः प्रकटाभिधाः

antaraṃ trayametattu cakraṃ trailokyamohanam / etasmiñchaktayo yāsu tā uktāḥ prakaṭābhidhāḥ

یہ تین اندرونی حصّوں والا چکر تینوں لوکوں کو مسحور کرنے والا ہے۔ اس میں جو شکتیان ہیں، وہ اپنے ظاہر ناموں سے بیان کی گئی ہیں۔

अन्तरम्the interval/inner part
अन्तरम्:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.)
त्रयम्threefold / a set of three
त्रयम्:
कर्ता-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); संख्यावाचक-विशेषणम् ‘अन्तरम्’
एतत्this
एतत्:
कर्ता-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); सर्वनाम; विशेषणम् ‘अन्तरम्/त्रयम्’
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध/वाक्य-निपात
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
चक्रम्the cakra (wheel/diagram)
चक्रम्:
समानााधिकरण (predicate/apposition)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); apposition to ‘अन्तरम् त्रयम्’
त्रैलोक्य-मोहनम्enchanting the three worlds
त्रैलोक्य-मोहनम्:
कर्ता-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + मोहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg.); तत्पुरुष—त्रैलोक्यस्य मोहनम्; विशेषणम् ‘चक्रम्’
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
अधिकरण (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), सप्तमी (Loc. 7), एकवचन (sg.)
शक्तयःpowers (śaktis)
शक्तयः:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), बहुवचन (pl.)
यासुin which (among whom)
यासु:
अधिकरण (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), सप्तमी (Loc. 7), बहुवचन (pl.); सम्बन्धक-यत् (relative pronoun) referring to ‘शक्तयः’
ताःthose (they)
ताः:
कर्ता (कर्तृ)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), बहुवचन (pl.); तद्-प्रत्यय (correlative)
उक्ताःare called/said
उक्ताः:
क्रिया (कर्मणि-प्रयोग)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle) from √वच्; स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), बहुवचन (pl.); कर्मणि—‘are said/called’
प्रकट-अभिधाःhaving manifest names
प्रकट-अभिधाः:
कर्ता-विशेषण (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रकट (प्रातिपदिक) + अभिधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom. 1), बहुवचन (pl.); कर्मधारय—प्रकटाः अभिधाः यस्याः/यासाम्; विशेषणम् ‘ताः (शक्तयः)’