Shloka 11
Ṣoḍaśāvaraṇa-cakre Rudrāṇāṃ Nāma-sthāna-nirdeśa
Rudras in the Sixteen-Enclosure Chakra
Devanagari script
वृक्षाणां पतिरप्यन्यश्चैते सज्जशरासनाः / मन्त्री च वाणिजश्चैव तथा कक्षपतिः परः
Transliteration
vṛkṣāṇāṃ patirapyanyaścaite sajjaśarāsanāḥ / mantrī ca vāṇijaścaiva tathā kakṣapatiḥ paraḥ
Translation
درختوں کا بھی ایک اور سردار ہے؛ یہ سب ‘سجّشَراسن’ کہلاتے ہیں۔ وزیر اور تاجر بھی ہیں، اور ایک دوسرا کَکشپتی بھی۔
Word by Word
वृक्षाणाम्of trees
वृक्षाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
पतिःlord
पतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थक निपात (particle: 'also/even')
अन्यःanother
अन्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: 'and')
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
सज्जशरासनाःwith bows ready
सज्जशरासनाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसज्ज + शरासन (प्रातिपदिक; समासाङ्गानि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः—'सज्जं शरासनं येषां/सज्जशरासनाः' (ready with bows)
मन्त्रीcounsellor; minister
मन्त्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
वाणिजःmerchant
वाणिजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवाणिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (particle: 'indeed/just')
तथाthus; also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण
कक्षपतिःlord of the enclosure/region
कक्षपतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकक्ष + पति (प्रातिपदिक; समासाङ्गानि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'कक्षस्य पतिः' इति षष्ठी-तत्पुरुषः
परःanother; further
परः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (another/further)