Shloka 88
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
तथैव समरञ्चक्रे महिषादिमदापहम् / तत्कृत्वा दुष्करं कर्म ललितां प्रणनाम सा
Transliteration
tathaiva samarañcakre mahiṣādimadāpaham / tatkṛtvā duṣkaraṃ karma lalitāṃ praṇanāma sā
Translation
اسی طرح اس نے وہ معرکہ برپا کیا جو مہیش وغیرہ کے غرور کو مٹانے والا تھا؛ وہ دشوار کارنامہ کر کے لَلِتا کو سجدۂ تعظیم بجا لائی۔
Word by Word
tathā-evajust so/likewise
tathā-eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय) + eva (अव्यय)
Formद्वय-अव्ययसमुच्चयः; tathā (thus) + eva (indeed/just)
samarambattle
samaram:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootsamara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
cakremade/undertook
cakre:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम
mahiṣa-ādi-mada-apahamremoving the pride of Mahiṣa and others
mahiṣa-ādi-mada-apaham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahiṣa (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + mada (प्रातिपदिक) + apaha (प्रातिपदिक; from apa-√hṛ ‘to remove’)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समासः — ‘महिषादीनां मदम् अपहन्ति इति’
tatthat
tat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम — ‘तत्’
kṛtvāhaving done
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive) — ‘कृत्वा’
duṣkaramdifficult
duṣkaram:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootduṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
karmadeed
karma:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
lalitāmLalitā
lalitām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootlalitā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
praṇanāmabowed down to
praṇanāma:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootpra-√nam (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम
sāshe
sā:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम