Shloka 59
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
संधाने त्वेकधा तस्य दशधा चापनिर्गमे / शतधा गगने दैत्यसैन्यप्राप्तौ सहस्रधा / दैत्याङ्गसंगे संप्राप्ताः कोटिसंख्याः शिलीमुखाः
Transliteration
saṃdhāne tvekadhā tasya daśadhā cāpanirgame / śatadhā gagane daityasainyaprāptau sahasradhā / daityāṅgasaṃge saṃprāptāḥ koṭisaṃkhyāḥ śilīmukhāḥ
Translation
سَندھان کے وقت اُس کے شِلی مُکھ تیر ایک ہی صورت تھے، نکلتے ہی دس گنا ہو گئے؛ آسمان میں سو گنا، دیَتیہ لشکر تک پہنچتے پہنچتے ہزار گنا؛ اور دیَتیوں کے اعضاء سے ٹکراتے ہی کروڑوں کی تعداد میں جا پہنچے۔
Word by Word
saṃdhānein joining/at the act of fitting (together)
saṃdhāne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃdhāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle/conjunction (निपात), adversative/emphatic
ekadhāin one way/once
ekadhā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rooteka (प्रातिपदिक) + dhā (अव्यय-प्रत्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण), distributive numeral adverb
tasyaof him/of that
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter (पुं/नपुं), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
daśadhāin ten ways
daśadhā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdaśa (प्रातिपदिक) + dhā (अव्यय-प्रत्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण), distributive numeral adverb
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
apanirgameat the going out/at the exit
apanirgame:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootapa-nirgama (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); तत्पुरुषः (उपसर्गपूर्वक-निर्गमः)
śatadhāin a hundred ways
śatadhā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootśata (प्रातिपदिक) + dhā (अव्यय-प्रत्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण), distributive numeral adverb
gaganein the sky
gagane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgagana (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
daitya-sainya-prāptauat the arrival of the demon army
daitya-sainya-prāptau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक) + sainya (प्रातिपदिक) + prāpti (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); तत्पुरुष-समासः (दैत्यस्य सैन्यस्य प्राप्तिः)
sahasradhāin a thousand ways
sahasradhā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasra (प्रातिपदिक) + dhā (अव्यय-प्रत्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण), distributive numeral adverb
daitya-aṅga-saṃgein contact with the demons’ bodies
daitya-aṅga-saṃge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक) + saṃga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); तत्पुरुषः (दैत्याङ्गेषु सङ्गः/संयोगः)
saṃprāptāḥhaving reached/arrived
saṃprāptāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsam-√prāp (धातु)
FormPast passive participle (कृत्: क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
koṭi-saṃkhyāḥnumbering in crores
koṭi-saṃkhyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkoṭi (प्रातिपदिक) + saṃkhyā (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); विशेषण; तत्पुरुषः (कोटिः एव संख्या यस्य)
śilīmukhāḥarrows
śilīmukhāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśilīmukha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)