Shloka 47
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
ततः प्रववृते युद्धं सेन योरुभयोरपि / प्रसर्पद्विशिखैः स्तोमबद्धान्धतमसच्छटम्
Transliteration
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ sena yorubhayorapi / prasarpadviśikhaiḥ stomabaddhāndhatamasacchaṭam
Translation
پھر دونوں لشکروں میں جنگ چھڑ گئی؛ پھیلتے ہوئے دو نوک والے تیروں کے انبار نے گھنے اندھیرے کی سی چادر تان دی۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध/कालसूचक (Temporal connector)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (thereupon/then)
प्रववृतेbegan
प्रववृते:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootप्र + √वृत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; अर्थः—आरब्धम्/प्रवृत्तम् (began)
युद्धम्battle
युद्धम्:
कर्ता (Karta/Subject of intransitive)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सेनयोःof/between the two armies
सेनयोः:
सम्बन्ध/अधिकरण (Relation/Location)
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी (Genitive/Locative), द्विवचन; अर्थः—of the two armies/between the two armies
उभयोःof both
उभयोः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी/सप्तमी, द्विवचन; विशेषण (सेनयोः)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/प्रसङ्गसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)
प्रसर्पद्विशिखैःwith swiftly moving two-pointed arrows
प्रसर्पद्विशिखैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootप्रसर्पत् (कृदन्त) + द्वि + शिख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारय (प्रसर्पन्तः द्विशिखाः—two-pointed arrows moving swiftly)
स्तोमबद्धान्धतमसच्छटम्a mass of blinding darkness formed by a multitude (of arrows)
स्तोमबद्धान्धतमसच्छटम्:
कर्म/विशेष्य (Object/Described mass)
TypeNoun
Rootस्तोम + बद्ध + अन्धतमस् + छट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (स्तोमेन बद्धा अन्धतमसः छट् यस्य)