Shloka 31
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
प्राणान्संधारयामासुः कथञ्चिन्मध्य आहवे / शक्तयो भयविभ्रष्टान्यायुधानि पुनर्दधुः
Transliteration
prāṇānsaṃdhārayāmāsuḥ kathañcinmadhya āhave / śaktayo bhayavibhraṣṭānyāyudhāni punardadhuḥ
Translation
میدانِ جنگ کے بیچ وہ کسی طرح جان سنبھال سکے۔ خوف سے ہاتھ سے چھوٹے ہوئے ہتھیاروں کو شکتियों نے پھر سے تھام لیا۔
Word by Word
प्राणान्life-breaths, vital airs
प्राणान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
संधारयामासुःthey sustained/held together
संधारयामासुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootसम्+√धृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; णिच् (causative) भावः—धारयामासुः = ‘they kept/maintained’
कथञ्चित्somehow, with difficulty
कथञ्चित्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चित् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
आहवेin battle
आहवे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootआहव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
शक्तयःspears
शक्तयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
भयविभ्रष्टानिdropped due to fear
भयविभ्रष्टानि:
Karma (कर्म; विशेषण of आयुधानि)
TypeAdjective
Rootभय + विभ्रष्ट (कृदन्त; √भ्रंश्/√भ्रश्, क्त-प्रत्यय; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; भयेन विभ्रष्टानि इति तृतीया-तत्पुरुष; क्त-प्रत्ययान्त
आयुधानिweapons
आयुधानि:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
दधुःthey took up/placed (held)
दधुः:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन