Shloka 18
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
सर्वसेनापतीन्द्रेण कुटिलाक्षेण स क्रुधा / मिलितेन च भण्डेन चत्वारिंशच्चमूवराः
Transliteration
sarvasenāpatīndreṇa kuṭilākṣeṇa sa krudhā / militena ca bhaṇḍena catvāriṃśaccamūvarāḥ
Translation
تمام سپہ سالاروں کے سردار کُٹِلاکش کے غضب کے ساتھ، اور بھنڈ کے بھی آ ملنے پر، چالیس برگزیدہ لشکری سردار جمع ہو گئے۔
Word by Word
सर्वसेनापतीन्द्रेणby/with the supreme commander of all armies
सर्वसेनापतीन्द्रेण:
Karana/Sahakari (करण/सहकारी)
TypeNoun
Rootसर्व + सेनापति + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; बहु-तत्पुरुष (chief-lord among all army-commanders)
कुटिलाक्षेणby/with Kuṭilākṣa
कुटिलाक्षेण:
Karana/Sahakari (करण/सहकारी)
TypeNoun
Rootकुटिलाक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
क्रुधाin anger
क्रुधा:
Hetu/Prakara (हेतु/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootक्रुध् (धातु) / क्रुधा (अव्यय/निपात)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverbial: ‘in anger/angrily’); (पाठे ‘क्रुधा’ = ‘क्रोधेन’ अर्थे)
मिलितेनjoined / assembled
मिलितेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeAdjective
Rootमिल् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (agreeing with भण्डेन)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
भण्डेनwith Bhaṇḍa
भण्डेन:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootभण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (proper name/epithet)
चत्वारिंशत्forty
चत्वारिंशत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचत्वारिंशत् (संख्याप्रातिपदिक)
Formसंख्याशब्दः ‘forty’ qualifying camūvarāḥ
चमूवराःthe best army-divisions / elite troops
चमूवराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचमू + वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘best of the armies/divisions’