Shloka 10
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
उवाच कुटिलाक्षं द्राक्समस्तपृतनापतिम् / क्षिप्रं मुहुर्मुहुः स्पृष्ट्वा धुन्वानः करवालिकाम्
Transliteration
uvāca kuṭilākṣaṃ drāksamastapṛtanāpatim / kṣipraṃ muhurmuhuḥ spṛṣṭvā dhunvānaḥ karavālikām
Translation
اپنی تلوار کو بار بار چھوتے اور لہراتے ہوئے، اس نے تمام فوجوں کے سپہ سالار کٹیلاکشش سے فوراً کہا۔
Word by Word
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
कुटिल-अक्षम्the one with crooked eyes
कुटिल-अक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुटिल (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संबोधन/उद्देश्य-रूपेण (object of speech)
द्राक्at once
द्राक्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्राक् (अव्यय)
Formकाल/रीत्यर्थक-अव्यय (adverb: immediately)
समस्त-पृतना-पतिम्lord of all armies
समस्त-पृतना-पतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमस्त (प्रातिपदिक) + पृतना (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (समस्तानां पृतनानां पतिः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण प्रयुक्तं नपुंसक-एकवचनम् (adverbial accusative)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (adverb: repeatedly)
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक-अव्यय (reduplication for emphasis)
स्पृष्ट्वाhaving touched
स्पृष्ट्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having touched’
धुन्वानःshaking, brandishing
धुन्वानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootधुन् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः, शानच्-प्रत्ययान्त (present middle participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
करवालिकाम्a sword/dagger
करवालिकाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकरवालिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन