Shloka 85
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
इत्थं निर्दिश्यमानास्ताः शक्ती मैरेय सिंधुनां / अवलोक्य भृशं तुष्टा दण्डिनी तमुवाच ह
Transliteration
itthaṃ nirdiśyamānāstāḥ śaktī maireya siṃdhunāṃ / avalokya bhṛśaṃ tuṣṭā daṇḍinī tamuvāca ha
Translation
یوں مَیریہ-سِندھو کی قوتوں کا بیان ہوتے دیکھ کر دَندِنی نہایت خوش ہوئی اور اس سے بولی۔
Word by Word
इत्थम्thus
इत्थम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइत्थम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
निर्दिश्यमानाःbeing indicated
निर्दिश्यमानाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर्-दिश् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle/शानच्-प्राय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘being pointed out/indicated’
ताःthose (women)
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
शक्तीtwo spears
शक्ती:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन; ‘two spears/javelins’
मैरेयof maireya liquor
मैरेय:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमैरेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (अर्थे: ‘of maireya-liquor’); विशेषणवत्
सिन्धुनाम्of the rivers
सिन्धुनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘of the rivers/streams’
अवलोक्यhaving seen
अवलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअव-लोक् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive) — ‘having seen’
भृशम्greatly
भृशम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
तुष्टाpleased
तुष्टा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष् (धातु)
Formक्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘pleased’
दण्डिनीDaṇḍinī
दण्डिनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्डिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper noun/title)
तम्to him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
हindeed/then
ह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (particle) — कथनप्रत्यय/अनुवादक