Shloka 73
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
बकुलप्रसवामोदा ध्वनन्त्यो बुद्बुदोज्ज्वलाः / कटुकाश्च कषायाश्च मधुरास्तिक्ततास्पृशः
Transliteration
bakulaprasavāmodā dhvanantyo budbudojjvalāḥ / kaṭukāśca kaṣāyāśca madhurāstiktatāspṛśaḥ
Translation
بکول کے پھولوں کی خوشبو سے معطر، گونجتی ہوئی اور بلبلوں سے روشن وہ دھارائیں تھیں؛ کہیں کڑوی، کہیں کسیلی، کہیں شیریں، اور کہیں تلخی کی چھو لیے ہوئے۔
Word by Word
बकुल-प्रसव-आमोदाhaving fragrance of bakula-blossoms
बकुल-प्रसव-आमोदा:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootबकुल (प्रातिपदिक) + प्रसव (प्रातिपदिक) + आमोद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण—(fem. nom. pl.)
ध्वनन्त्यःsounding, resonant
ध्वनन्त्यः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootध्वनत् (कृदन्त, ध्वन्-धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (pres. act. ptc., f. nom. pl.)
बुद्बुद-उज्ज्वलाःbright with bubbles
बुद्बुद-उज्ज्वलाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootबुद्बुद (प्रातिपदिक) + उज्ज्वल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
कटुकाःpungent
कटुकाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootकटुक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
कषायाःastringent
कषायाः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootकषाय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मधुराःsweet
मधुराः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (f. nom. pl.)
तिक्तता-स्पृशःhaving a touch of bitterness
तिक्तता-स्पृशः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootतिक्तता (प्रातिपदिक) + स्पृश् (धातु) → स्पृश (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘तिक्ततां स्पृशन्ति’ इति—(f. nom. pl., ‘touching bitterness’)