Shloka 21
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
धनुषो ध्वनिना विश्वं पूरयन्ती महोद्धता / वेणीकृतकचन्यस्तविलसच्चन्द्रपल्लवा
Transliteration
dhanuṣo dhvaninā viśvaṃ pūrayantī mahoddhatā / veṇīkṛtakacanyastavilasaccandrapallavā
Translation
کمان کی ٹنکار سے وہ سارا جہان بھر دیتی، نہایت جوش میں؛ اس کی چوٹی میں بندھے بالوں پر چاند کے پَلّوے جیسا زیور چمکتا تھا۔
Word by Word
धनुषःof the bow
धनुषः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
ध्वनिनाwith the sound
ध्वनिना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootध्वनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन
विश्वम्the world, the universe
विश्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
पूरयन्तीfilling (she)
पूरयन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपूरय् (णिजन्त, धातु)
Formवर्तमानकालिक कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘filling’
महा-उद्धताgreatly haughty/impetuous
महा-उद्धता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उद्धत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (महती उद्धता)
वेणी-कृत-कच-न्यस्त-विलसत्-चन्द्र-पल्लवाshe whose braided hair bears a shining moon-like ornament
वेणी-कृत-कच-न्यस्त-विलसत्-चन्द्र-पल्लवा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवेणी (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त, √कृ) + कच (प्रातिपदिक) + न्यस्त (कृदन्त, √न्यस्) + विलसत् (कृदन्त, √लस्) + चन्द्र (प्रातिपदिक) + पल्लव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—यस्या: कचाः वेणीकृताः, तेषु न्यस्तः, विलसन् चन्द्र-पल्लवः (moon-like ornament/sprout)