Shloka 15
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
किरिचकं ज्ञेयचक्रमारूढे रथशेखरम् / धृतातपत्रवलये चामराभ्यां च वीजिते
Transliteration
kiricakaṃ jñeyacakramārūḍhe rathaśekharam / dhṛtātapatravalaye cāmarābhyāṃ ca vījite
Translation
وہ رَتھوں کے تاج، رَتھ شیکھَر پر سوار تھے؛ جس پر ‘کِرِچَک’ نام کا جْنیَی چکر نصب تھا؛ چھتر کا حلقہ تھاما گیا تھا اور چامروں سے پنکھا جھلا جا رہا تھا۔
Word by Word
किरिचकम्kiricaka (ornament/helmet)
किरिचकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिरिचक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; (proper/technical term; likely a kind of ornament/helmet)
ज्ञेय-चक्रम्the well-known discus
ज्ञेय-चक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्ञेय + चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘the famed/recognizable discus’
आरूढेmounted (upon)
आरूढे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु) → आरूढ (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘mounted/ascended’ (locative: on/when mounted)
रथ-शेखरम्the foremost chariot
रथ-शेखरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरथ + शेखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘the crest/jewel among chariots’
धृत-आतपत्र-वलयेwith the held parasol-ring
धृत-आतपत्र-वलये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootधृत (कृदन्त) + आतपत्र + वलय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in/with the canopy-ring held’ (having a held parasol-encirclement)
चामराभ्याम्with two chowries
चामराभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootचामर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), द्विवचन; ‘with two yak-tail fans’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वीजितेbeing fanned
वीजिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवीज् (धातु) → वीजित (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘fanned’ (locative: being fanned)