Shloka 13
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
तडिन्मयमिवाकाशं कुर्वन्त्यः स्वस्वरोचिषा / रक्ताम्वुजावृतमिव व्योमचक्रं रणोन्मुखाः
Transliteration
taḍinmayamivākāśaṃ kurvantyaḥ svasvarociṣā / raktāmvujāvṛtamiva vyomacakraṃ raṇonmukhāḥ
Translation
رَن کی طرف بڑھتی ہوئی وہ جنگجو دوشیزائیں اپنے اپنے نور سے آسمان کو گویا بجلی سے بھر دیتی ہیں؛ اور فلکی چکر کو یوں دکھاتی ہیں جیسے وہ سرخ کنولوں سے ڈھکا ہو۔
Word by Word
तडित्-मयम्made of lightning
तडित्-मयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतडित् + मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; तटित्-निर्मितम् (made of lightning)
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
आकाशम्the sky
आकाशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
कुर्वन्त्यः(they) making
कुर्वन्त्यः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कुर्वन्ती (कृदन्त)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/वर्तमान-प्रत्यय), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘making/doing’ (present active participle)
स्व-स्व-रोचिषाby their own radiance
स्व-स्व-रोचिषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootस्व + स्व + रोचिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; स्वस्य स्वस्य रोचिषा = by their own radiance
रक्त-अम्बुज-आवृतम्covered with red lotuses
रक्त-अम्बुज-आवृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरक्त + अम्बुज + आवृत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; रक्तैः अम्बुजैः आवृतम् = covered with red lotuses
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
व्योम-चक्रम्the circle of the sky
व्योम-चक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्योम + चक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘sky-circle/firmament’
रण-उन्मुखाःbattle-facing/ready for battle
रण-उन्मुखाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरण + उन्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; रणाय उन्मुखाः = facing toward battle