Shloka 106
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
विशुक्रं मर्दयामास सो ऽपतच्छूर्णविग्रहः / विषङ्गं च महादैत्यं दण्डनाथा मदोद्धता
Transliteration
viśukraṃ mardayāmāsa so 'patacchūrṇavigrahaḥ / viṣaṅgaṃ ca mahādaityaṃ daṇḍanāthā madoddhatā
Translation
مَدُودھتا دَندناتھا نے وِشُکر کو کچل ڈالا؛ وہ چُور چُور ہو کر گر پڑا۔ اور مہا دَیتیہ وِشَنگ کو بھی اس نے مَرْدِت کیا۔
Word by Word
विशुक्रम्Viśukra
विशुक्रम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मर्दयामासcrushed, pounded
मर्दयामास:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमृद्/मर्द् (धातु) [णिच् causative]
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; णिच्
सःhe
सः:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अपतत्fell
अपतत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
चूर्ण-विग्रहःwhose body was pulverized
चूर्ण-विग्रहः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचूर्ण (प्रातिपदिक) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (सः); समासः—बहुव्रीहि (चूर्णः विग्रहः यस्य सः)
विषङ्गम्Viṣaṅga
विषङ्गम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविषङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
महा-दैत्यम्the great demon
महा-दैत्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् दैत्यः)
दण्डनाथाDaṇḍanāthā (lady commander)
दण्डनाथा:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (दण्डस्य नाथा)
मद-उद्धताarrogant with pride
मद-उद्धता:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद (प्रातिपदिक) + उद्धत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (दण्डनाथा); समासः—तत्पुरुष (मदेन उद्धता)