Shloka 104
Gaṇanātha-Parākrama (Episode of Gaṇeśa’s Martial Exploit) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
आयुधानि सुतीक्ष्णानि विशुक्रस्य महौजसः / क्रमशः खण्डयन्ती सा केतनं रथसारथिम्
Transliteration
āyudhāni sutīkṣṇāni viśukrasya mahaujasaḥ / kramaśaḥ khaṇḍayantī sā ketanaṃ rathasārathim
Translation
مہاوجس وی شُکر کے نہایت تیز ہتھیاروں کو وہ بتدریج کاٹتی گئی؛ اُس نے جھنڈا اور رتھ کے سارتھی کو بھی چیر ڈالا۔
Word by Word
आयुधानिweapons
आयुधानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), बहुवचन
सु-तीक्ष्णानिvery sharp
सु-तीक्ष्णानि:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय) + तीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषणम् (आयुधानि); समासः—कर्मधारय (सुतीक्ष्ण = सुतरां तीक्ष्ण)
विशुक्रस्यof Viśukra
विशुक्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
महौजसःof the mighty/very powerful one
महौजसः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; विशेषणम् (विशुक्रस्य); समासः—बहुव्रीहि (महद् ओजः यस्य सः)
क्रमशःsuccessively, in order
क्रमशः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रमशस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
खण्डयन्तीbreaking, cutting to pieces
खण्डयन्ती:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootखण्ड् (धातु) [णिच् causative]
Formवर्तमानकालिक कृदन्त (शतृ/Present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; णिच् (causative)
साshe
सा:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
केतनम्banner, standard
केतनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रथ-सारथिम्the charioteer
रथ-सारथिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक) + सारथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (रथस्य सारथिः)