Shloka 68
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
यौवनेन मदेनान्धा भूयसा रुद्धदृष्टयः / भ्रुकुटीकुटिलाश्चक्रुः सिंहनादंमहात्तरम्
Transliteration
yauvanena madenāndhā bhūyasā ruddhadṛṣṭayaḥ / bhrukuṭīkuṭilāścakruḥ siṃhanādaṃmahāttaram
Translation
جوانی کے نشے میں اندھے اور حد درجہ سرکش ہو کر، نگاہیں تنگ کیے، بھنویں ٹیڑھی کر کے انہوں نے نہایت عظیم شیر کی دھاڑ بلند کی۔
Word by Word
yauvanenaby youthfulness
yauvanena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyauvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया विभक्ति (3rd), एकवचन (sg.)
madenaby intoxication/pride
madena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया विभक्ति (3rd), एकवचन (sg.)
andhāḥblinded
andhāḥ:
Karta-anvaya Viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootandha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), बहुवचन (pl.); कर्तृविशेषण
bhūyasāexcessively
bhūyasā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (प्रातिपदik)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (adverbial instrumental) — ‘excessively/very much’
ruddha-dṛṣṭayaḥwith obstructed vision
ruddha-dṛṣṭayaḥ:
Karta-anvaya Viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootruddha (रुध्, कृदन्त) + dṛṣṭi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), बहुवचन (pl.); बहुव्रीहि—‘whose sight is obstructed’
bhrukuṭī-kuṭilāḥwith knitted/crooked brows
bhrukuṭī-kuṭilāḥ:
Karta-anvaya Viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootbhrukuṭī + kuṭila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), बहुवचन (pl.); कर्मधारय—‘crooked (in) eyebrows’ i.e., frowning
cakruḥthey made/uttered
cakruḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.); परस्मैपद
siṃha-nādama lion-roar
siṃha-nādam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsiṃha + nāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (2nd), एकवचन (sg.); तत्पुरुष—‘lion-roar’
mahāttaramvery great
mahāttaram:
Karma-anvaya Viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootmahattara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (2nd), एकवचन (sg.); तृतीय-तुल्य (comparative) — ‘very great/greater’