Shloka 57
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
अप्रमेयप्रकोपान्धान्युष्मानेकां स्त्रियं प्रति / सम्प्रेषणमनौचित्यं तथाप्येष विधेः क्रमः
Transliteration
aprameyaprakopāndhānyuṣmānekāṃ striyaṃ prati / sampreṣaṇamanaucityaṃ tathāpyeṣa vidheḥ kramaḥ
Translation
بےپایاں غضب سے اندھے تمہیں ایک عورت کے مقابل بھیجنا نامناسب ہے؛ مگر پھر بھی یہی تقدیر کا دستور ہے۔
Word by Word
अप्रमेयप्रकोपान्धान्you, blinded by immeasurable anger
अप्रमेयप्रकोपान्धान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअप्रमेय + प्रकोप + अन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (अप्रमेयः प्रकोपः येषां ते अन्धाः इति भावे; here as 'blinded by immeasurable wrath') विशेषण (युष्मान्)
युष्मान्you (all)
युष्मान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
एकाम्one
एकाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (स्त्रियम्)
स्त्रियम्woman
स्त्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रतिtowards; against
प्रति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preposition), प्रति-योगे (towards)
सम्प्रेषणम्sending; dispatching
सम्प्रेषणम्:
Karta (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootसम् + प्र + इष् (धातु) → सम्प्रेषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक (act of sending)
अनौचित्यम्impropriety
अनौचित्यम्:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/विधेय)
TypeNoun
Rootअनौचित्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक
तथापिeven so; nevertheless
तथापि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा + अपि (अव्यय)
Formअव्यय (concessive adverb)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विधेःof fate; of ordinance
विधेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
क्रमःcourse; order
क्रमः:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/विधेय)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन