Shloka 52
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
भो भो मदीयास्तनया भवतां कः समो भुवि / भवतामेव सत्येन जितं विश्वं मया पुरा
Transliteration
bho bho madīyāstanayā bhavatāṃ kaḥ samo bhuvi / bhavatāmeva satyena jitaṃ viśvaṃ mayā purā
Translation
ارے ارے، میرے بیٹو! زمین پر تمہارے برابر کون ہے؟ تمہاری ہی سچائی اور پرाकرم کے زور سے میں نے پہلے سارے جہان کو فتح کیا تھا۔
Word by Word
bhoO!
bho:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeIndeclinable
Rootbho (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
bhoO!
bho:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative)
TypeIndeclinable
Rootbho (अव्यय)
Formसम्बोधन-निपात
madīyāḥmy
madīyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmadīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; स्वत्ववाचक विशेषण (possessive: ‘my’)
tanayāḥsons
tanayāḥ:
Sambodhana (सम्बोधन/Vocative sense in address)
TypeNoun
Roottanaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
bhavatāmof you; your
bhavatām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; आदरार्थ सर्वनाम (‘you’)
kaḥwho
kaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
samaḥequal
samaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
bhuvion earth
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक; स्त्री)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case/Locative), एकवचन
bhavatāmof you; by you (contextually)
bhavatām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootbhavat (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; आदरार्थ सर्वनाम
evaindeed; only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
satyenaby truth; truly
satyena:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootsatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
jitamconquered
jitam:
Kriyā (क्रिया/Predicate participle)
TypeVerb
Root√ji (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘conquered’
viśvamthe whole world
viśvam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता/Agent in passive sense)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; उत्तमपुरुष सर्वनाम
purāformerly; earlier
purā:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण/Time)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)