Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day

वत्से त्वं वह्निरूपासि ज्वालामालामयाकृतिः / त्वया विधीयतां रक्षा बलस्यास्य महीयसः

vatse tvaṃ vahnirūpāsi jvālāmālāmayākṛtiḥ / tvayā vidhīyatāṃ rakṣā balasyāsya mahīyasaḥ

اے بچّی! تو آگ کی صورت ہے، شعلوں کی مالا جیسی ہیئت والی۔ تیرے ہی ذریعے اس عظیم لشکر کی حفاظت مقرر ہو۔

वत्सेO dear child
वत्से:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन-प्रयोग (vocative address)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुषार्थे द्वितीय-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (1), एकवचन
वह्निरूपाhaving the form of fire
वह्निरूपा:
Karta-anvaya (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवह्नि + रूप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वह्नेरिव/वह्निरूपा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण
असिare
असि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ज्वालामालामयाकृतिःa form made of a garland of flames
ज्वालामालामयाकृतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्वाला + माला + मय + आकृति (प्रातिपदिक)
Formसमास-समाहारः (ज्वालामालामयी आकृतिः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3), एकवचन; करण/कर्तृ-हेतु-प्रयोग
विधीयताम्let (it) be arranged
विधीयताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), कर्मणि-प्रयोग (passive imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘let it be done/ordained’
रक्षाprotection
रक्षा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधीयताम् इत्यस्य कर्तृस्थानी (passive subject)
बलस्यof the army/force
बलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; विशेषण (बलस्य)
महीयसःof the great/mighty
महीयसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहीयस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक/Comparative)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; विशेषण (बलस्य)