Shloka 9
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
सप्त तेषु कृतान्याहुरकृतानि तु सप्त वै / भूरादयस्तु सत्यान्ताः सप्त लोकाः कृतास्त्विह
Transliteration
sapta teṣu kṛtānyāhurakṛtāni tu sapta vai / bhūrādayastu satyāntāḥ sapta lokāḥ kṛtāstviha
Translation
ان میں سات لوک ‘کرت’ کہے گئے ہیں اور سات ‘اکرت’ بھی۔ بھولोक سے لے کر ستیہ لوک تک یہ سات لوک یہاں رچے ہوئے مانے گئے ہیں۔
Word by Word
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; बहुवचनार्थे (numeral used adjectivally, implying plural)
teṣuamong them
teṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन (plural)
kṛtānimade, constructed
kṛtāni:
Karma (कर्म) / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle)
āhuḥthey say
āhuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootah (अह् धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
akṛtāninot made, uncreated
akṛtāni:
Karma (कर्म) / Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootakṛta (कृ धातु, नञ्-पूर्वक; क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; नञ्-समासपूर्वक (negated)
tubut
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थे
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; बहुवचनार्थे
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
bhū-ādayaḥBhū and the others
bhū-ādayaḥ:
Karta (कर्ता) / Topic (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootbhū + ādi (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘भूः’ इत्यादयः (bhū etc.)
tuand/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेषार्थे
satya-antāḥending with Satya (up to Satya-loka)
satya-antāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsatya + anta (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘सत्य’ पर्यन्ताः (ending with Satya)
saptaseven
sapta:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsapta (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; बहुवचनार्थे
lokāḥworlds, realms
lokāḥ:
Karta (कर्ता) / Topic (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
kṛtāḥare made/constructed
kṛtāḥ:
Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
ihahere
iha:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)