Shloka 75
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
ब्रह्मलोके प्रवर्त्तामस्तन्नः श्रेयो भविष्यते / एवमुक्त्वा तदा सर्वे ब्रह्माण्डाध्यवसायि नः
Transliteration
brahmaloke pravarttāmastannaḥ śreyo bhaviṣyate / evamuktvā tadā sarve brahmāṇḍādhyavasāyi naḥ
Translation
“ہم برہملوک میں سرگرم ہوں؛ یہی ہمارے لیے بھلائی ہوگی۔” یہ کہہ کر وہ سب برہمانڈ کے عزم والے بن گئے۔
Word by Word
ब्रह्मलोकेin Brahmaloka
ब्रह्मलोके:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘ब्रह्मणः लोकः’
प्रवर्तामःwe shall proceed/engage
प्रवर्तामः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+वृत् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; आत्मनेपद
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्यक्त-निर्देश (that)
नःfor us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन (enclitic); ‘our/for us’
श्रेयःthe highest good
श्रेयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रेयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘the better/good’
भविष्यतेwill be
भविष्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having said’
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनामसदृश विशेषण/समूहवाचक
ब्रह्माण्ड-अध्यवसायिनःintent on (the matter of) the Brahmāṇḍa
ब्रह्माण्ड-अध्यवसायिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक) + अध्यवसायिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘ब्रह्माण्डे अध्यवसायः येषाम्/अध्यवसायिनः’ (determinative)
नःof us
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी बहुवचन (enclitic)