Shloka 48
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
पुलस्त्यः पुलहस्छैव क्रतुरित्येवामादयः / पूर्वं ते संप्रसूयन्ते ब्रह्मणो मानसा इह
Transliteration
pulastyaḥ pulahaschaiva kraturityevāmādayaḥ / pūrvaṃ te saṃprasūyante brahmaṇo mānasā iha
Translation
پلستیہ، پلہ اور کرتو وغیرہ—یہ سب یہاں پہلے برہما کے مانس پُتر (ذہنی فرزند) کے طور پر پیدا ہوتے ہیں۔
Word by Word
pulastyaḥPulastya
pulastyaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpulastya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
pulahaḥPulaha
pulahaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootpulaha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
evaindeed, just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थ (particle: indeed/only)
kratuḥKratu
kratuḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkratu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि/उद्धरणसूचक (quotative particle)
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थ (particle)
āma-ādayaḥĀma and others
āma-ādayaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootāma (प्रातिपदिक; proper name) + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘आमः आदिः येषां ते’ (āma and others)
pūrvamformerly, first
pūrvam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: formerly/first)
tethey
te:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
saṃprasūyanteare born forth, come into being
saṃprasūyante:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√sū (धातु) सम्-प्र-उपसर्ग
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
brahmaṇaḥof Brahmā
brahmaṇaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
mānasāḥmind-born, mental
mānasāḥ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmānasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (agreeing with te)
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण/Locative-adverbial)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: here)