Previous Verse
Next Verse

Shloka 190

Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga

Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes

यातनाश्चाप्यसंख्येया नारकाणां तथा स्मृताः / तत्रानुभूयते दुःखं क्षीणे कर्मणि वै पुनः

yātanāścāpyasaṃkhyeyā nārakāṇāṃ tathā smṛtāḥ / tatrānubhūyate duḥkhaṃ kṣīṇe karmaṇi vai punaḥ

نارکوں کی سزائیں بھی بے شمار کہی گئی ہیں؛ وہاں دکھ بھوگا جاتا ہے، اور جب کرم ختم ہو جائیں تو پھر (دوسری گتی) ہوتی ہے۔

यातनाःtorments
यातनाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयातना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (Nominative, 1st) बहुवचनम्
and
:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
असंख्येयाःcountless
असंख्येयाः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअसंख्येय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (यातनाः)
नारकाणाम्of the hell-beings (denizens of hell)
नारकाणाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनारक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी (Genitive, 6th) बहुवचनम्
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थे (in that manner/likewise)
स्मृताःare said
स्मृताः:
क्रिया (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle, क्त); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘are said/remembered’
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
अनुभूयतेis experienced
अनुभूयते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + भू (धातु)
Formलट् (Present) आत्मनेपदम्; प्रथमपुरुषः एकवचनम्; कर्मणि प्रयोगः (passive sense)
दुःखम्suffering
दुःखम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (Accusative, 2nd) एकवचनम्
क्षीणेwhen (it is) exhausted
क्षीणे:
अधिकरण (Condition locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootक्षीण (प्रातिपदिक; स्मृ-धातुजन्य क्त/निष्ठा-रूप)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (Locative, 7th) एकवचनम्; विशेषणम् (कर्मणि)
कर्मणिin/when the karma
कर्मणि:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (Locative, 7th) एकवचनम्
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
पुनःagain/then
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)