Shloka 149
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
तथा वैतरणी कृष्णमसिपत्रवनं तथा / अग्निज्वालो महाघोरः संदंशो ऽथाश्वभोजनः
Transliteration
tathā vaitaraṇī kṛṣṇamasipatravanaṃ tathā / agnijvālo mahāghoraḥ saṃdaṃśo 'thāśvabhojanaḥ
Translation
اسی طرح ویتَرَنی، اور ‘کرشن’ نام کا دوزخ، نیز اسی پترون (تیغوں کے پتّوں) کا جنگل۔ آگ کی لپٹیں نہایت ہولناک ہیں؛ پھر سندمش اور اشوبھوجن بھی ہیں۔
Word by Word
तथाthus; likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb (प्रकारवाचक)
वैतरणीVaitaraṇī (hell-river)
वैतरणी:
Karta (कर्ता/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootवैतरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कृष्णम्black; dark
कृष्णम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण
असिपत्रवनम्the forest of sword-leaves
असिपत्रवनम्:
Karta (कर्ता/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक) + वन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (असिपत्राणां वनम्)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction-like adverb (समुच्चयार्थ)
अग्निज्वालःflame of fire; fire-blaze
अग्निज्वालः:
Karta (कर्ता/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + ज्वाला (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अग्नेः ज्वाला)
महाघोरःvery terrible
महाघोरः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (उपसर्ग/पूर्वपद) + घोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण; कर्मधारयः (महान् घोरः)
संदंशःSaṃdaṃśa (a hell; ‘tongs/pincers’)
संदंशः:
Karta (कर्ता/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootसंदंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अथthen; and further
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; discourse particle/conjunction (अनन्तर/समुच्चय)
अश्वभोजनःAśvabhojana (a hell; ‘horse-food’)
अश्वभोजनः:
Karta (कर्ता/उद्देश्य-निर्देश)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक) + भोजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अश्वानां भोजनः/भोजनम्) नाम