Shloka 136
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
त्रैलोक्यस्यैष उत्सेधो व्याख्यातो योजनैर्मया / मन्वन्तरेषु देवानामिज्या यत्रैव लौकिकी
Transliteration
trailokyasyaiṣa utsedho vyākhyāto yojanairmayā / manvantareṣu devānāmijyā yatraiva laukikī
Translation
تری لوک کی یہ بلندی میں نے یوجنوں میں بیان کی ہے؛ منونتروں میں جہاں دیوتاؤں کی پوجا اسی دنیاوی رسم کے مطابق ہوتی ہے۔
Word by Word
त्रैलोक्यस्यof the three worlds
त्रैलोक्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्रि (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रयाणां लोकानां समाहारः)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम
उत्सेधःheight, elevation
उत्सेधः:
Karta-samanadhikarana (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्सेध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
व्याख्यातःhas been explained
व्याख्यातः:
Kriya (क्रिया/वाक्य-प्रवृत्ति)
TypeVerb
Rootवि + आ + ख्या (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle): ‘explained’
योजनैःby yojanas (as units)
योजनैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; करणम् (by means of yojanas, as measure)
मयाby me
मया:
Kartr (कर्ता/agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/स्त्री, तृतीया (3), एकवचन; कर्तृ-करणभावः (by me)
मन्वन्तरेषुin the manvantaras
मन्वन्तरेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
इज्याworship, sacrifice
इज्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइज्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; यज्ञ/पूजा-अर्थक संज्ञा
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formअव्यय; सम्बन्ध-क्रियाविशेषणम् (relative adverb: where)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपातः (emphatic particle)
लौकिकीworldly, customary
लौकिकी:
Karta-anvaya (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootलौकिक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (इज्यायाः)