Shloka 132
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
ताराग्रहाणां सर्वेषामध्यस्ताच्चरते बुधः / तस्योर्द्ध्वं चरते शुक्रस्तस्मादूर्द्ध्वं च लोहितः
Transliteration
tārāgrahāṇāṃ sarveṣāmadhyastāccarate budhaḥ / tasyorddhvaṃ carate śukrastasmādūrddhvaṃ ca lohitaḥ
Translation
تمام تاراہی سیاروں کے درمیان بُدھ گردش کرتا ہے؛ اس کے اوپر شُکر چلتا ہے، اور اس سے اوپر لوہت (مریخ) چلتا ہے۔
Word by Word
ताराग्रहाणाम्of the stars and planets
ताराग्रहाणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतारा+ग्रह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; Genitive plural
सर्वेषाम्of all
सर्वेषाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; agrees with ताराग्रहाणाम्
अध्यस्तात्below/underneath
अध्यस्तात्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअध्यस्तात् (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक अव्यय (adverb of place)
चरतेmoves/roams
चरते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
बुधःMercury (Budha)
बुधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Nominative singular
तस्यof him/of that (i.e., of Budha)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
ऊर्ध्वम्above
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formअव्यय; दिशावाचक क्रियाविशेषण
चरतेmoves
चरते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
शुक्रःVenus (Śukra)
शुक्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्मात्from that/from him (i.e., from Śukra)
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; Ablative singular
ऊर्ध्वम्above
ऊर्ध्वम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formअव्यय; दिशावाचक क्रियाविशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
लोहितःMars (the red one)
लोहितः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (ग्रह-नाम)