Shloka 11
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
पृथिवी चान्तरीक्षं च दिव्यं यच्च महः स्मृतम् / स्थानान्येतानि चत्वारि स्मृतान्यावर्णकानि च
Transliteration
pṛthivī cāntarīkṣaṃ ca divyaṃ yacca mahaḥ smṛtam / sthānānyetāni catvāri smṛtānyāvarṇakāni ca
Translation
زمین، فضا (انترِکش)، دیویہ لوک اور جسے ‘مہः’ کہا گیا ہے—یہ چار مقامات سمجھے گئے ہیں؛ اور انہیں ‘آورنک’ بھی کہا جاتا ہے۔
Word by Word
pṛthivīearth
pṛthivī:
Karta (कर्ता) / Member (समुच्चित)
TypeNoun
Rootpṛthivī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
antarīkṣammid-space, atmosphere
antarīkṣam:
Karta (कर्ता) / Member (समुच्चित)
TypeNoun
Rootantarīkṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
divyamheavenly
divyam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
yatwhich
yat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (relative pronoun)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात
mahaḥMahas (the great realm)
mahaḥ:
Karta (कर्ता) / Member (समुच्चित)
TypeNoun
Rootmahas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
smṛtamis called/remembered as
smṛtam:
Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootsmṛta (स्मृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; PPP; विधेय
sthānānistations/places
sthānāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
etānithese
etāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (demonstrative pronoun)
catvārifour
catvāri:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcatvāri (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; संख्याशब्दः
smṛtāniare called/remembered
smṛtāni:
Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Rootsmṛta (स्मृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; PPP; विधेय
āvarṇakānias coverings/enclosures
āvarṇakāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootāvarṇaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात