Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada

सावर्णस्य प्रवक्ष्यामि मनोर्वैवस्वतस्य ह / भविष्यस्य भविष्यं तु समासात्तन्निबोधत

sāvarṇasya pravakṣyāmi manorvaivasvatasya ha / bhaviṣyasya bhaviṣyaṃ tu samāsāttannibodhata

اب میں ساورن منو اور ویوسوت منو کا بیان کروں گا۔ اور جو کچھ آئندہ ہونے والا ہے، اسے بھی اختصار سے سمجھ لو۔

sāvarṇasyaof Sāvarṇa
sāvarṇasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsāvarṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6 विभक्ति), Singular (एकवचन)
pravakṣyāmiI shall explain
pravakṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + vac (धातु)
FormLuṭ-lakāra (लुट्/periphrastic future), Uttama-puruṣa (1st person), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
manoḥof Manu
manoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootmanu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6 विभक्ति), Singular (एकवचन)
vaivasvatasyaof Vaivasvata
vaivasvatasya:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaivasvata (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6 विभक्ति), Singular (एकवचन); epithet qualifying manu
haindeed, surely
ha:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
FormParticle (निपात), narrative emphasis
bhaviṣyasyaof the future
bhaviṣyasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootbhaviṣya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग) or Masculine depending on implied noun; Genitive (6 विभक्ति), Singular (एकवचन)
bhaviṣyamthe future (account)
bhaviṣyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhaviṣya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2 विभक्ति), Singular (एकवचन)
tubut, and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormConjunction/particle (निपात), contrast
samāsātbriefly, in summary
samāsāt:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootsamāsa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (5 विभक्ति), Singular (एकवचन); adverbial sense
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2 विभक्ति), Singular (एकवचन)
nibodhataunderstand, take note
nibodhata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni + budh (धातु)
FormLoṭ-lakāra (लोट्/imperative), Madhyama-puruṣa (2nd person), Plural (बहुवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)