Shloka 7
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
मन्वन्तराणां संक्षेपं भविष्यैः सह सप्तभिः / प्रलयं चैव लोकानां ब्रुवतो मे निबोधत
Transliteration
manvantarāṇāṃ saṃkṣepaṃ bhaviṣyaiḥ saha saptabhiḥ / pralayaṃ caiva lokānāṃ bruvato me nibodhata
Translation
آنے والے سات منونتر سمیت منونتر کا خلاصہ، اور لوکوں کے پرلَی (قیامتِ کائنات) کا بیان بھی میں کرتا ہوں؛ میری بات غور سے سمجھو۔
Word by Word
मन्वन्तराणाम्of the Manvantaras
मन्वन्तराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; समासः मनु + अन्तर (षष्ठी-तत्पुरुषः)
संक्षेपम्summary/brief account
संक्षेपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंक्षेप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
भविष्यैःwith the future (ones)
भविष्यैः:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootभविष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; सहार्थे
सहtogether with
सह:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
Sahakaraka (सहकारक)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्याप्रातिपदिक)
Form(त्रिलिङ्ग), तृतीया (3), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषणम्
प्रलयम्dissolution
प्रलयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
लोकानाम्of the worlds
लोकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
ब्रुवतःof (me) speaking
ब्रुवतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; 'of me who is speaking'
मेmy/of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
निबोधतunderstand/heed
निबोधत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः नि-