Shloka 56
Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada
Devanagari script
दक्षपुत्रस्य पुत्रास्ते रोहितस्य प्रजापतेः / भविष्यन्ति भविष्यास्तु एकैको द्वादशो गणः
Transliteration
dakṣaputrasya putrāste rohitasya prajāpateḥ / bhaviṣyanti bhaviṣyāstu ekaiko dvādaśo gaṇaḥ
Translation
وہ دکش پتر، پرجاپتی روہت کے بیٹے ہیں؛ اور وہ ‘بھوشیہ’ کہلائیں گے—ہر ایک کے بارہ بارہ گن ہوں گے۔
Word by Word
दक्षपुत्रस्यof Dakṣa’s son
दक्षपुत्रस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदक्ष + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-समास, पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेthose
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; निर्देश-सर्वनाम
रोहितस्यof Rohita
रोहितस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootरोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
प्रजापतेःof Prajāpati
प्रजापतेः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
भविष्यन्तिwill be
भविष्यन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन
भविष्याःBhaviṣyas (a class/name)
भविष्याः:
कर्ता (Karta/Subject complement)
TypeNoun
Rootभविष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (संज्ञा) ‘भविष्य’ नाम गण/वर्ग
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध-अव्यय
एकःone
एकः:
कर्ता (Karta/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एकैकः इति पुनरुक्त-समासे अङ्ग
एकःone (each)
एकः:
कर्ता (Karta/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (पुनरुक्ति) ‘each one’ अर्थे
द्वादशःtwelvefold / consisting of twelve
द्वादशः:
कर्ता (Karta/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गणः इति विशेष्यस्य विशेषण
गणःgroup
गणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन