Previous Verse
Next Verse

Shloka 110

Vaṃśānuvārṇana and the Transition to the Fourth (Upasaṃhāra) Pada

तेजसा तपसा वुद्ध्या बलश्रुतपराक्रमैः / त्रैलोक्ये यानि सत्त्वानि गतिमन्ति ध्रुवाणि च

tejasā tapasā vuddhyā balaśrutaparākramaiḥ / trailokye yāni sattvāni gatimanti dhruvāṇi ca

تیج، تپس، بُدھی، بَل، شروتی اور پرाकرم کے ذریعے تریلوک میں جو سَتّو گتی پاتے ہیں اور جو دھرو (ثابت) بھی رہتے ہیں۔

tejasāby splendor/energy
tejasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
tapasāby austerity
tapasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
buddhyāby intellect
buddhyā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbuddhi (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
bala-śruta-parākramaiḥby strength, learning/fame, and prowess
bala-śruta-parākramaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbala + śruta + parākrama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural; dvandva (itaretara): ‘by strength, learning/fame, and valor’
trailokyein the three worlds
trailokye:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottrailokya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; tatpuruṣa: tri + loka
yāniwhich
yāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; relative pronoun agreeing with sattvāni
sattvānibeings
sattvāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsattva (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Plural
gatimantihaving movement/destiny
gatimanti:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgatimat (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; possessive adjective in -mant; agreeing with sattvāni
dhruvāṇifixed, steadfast
dhruvāṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Plural; agreeing with sattvāni
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)