Shloka 19
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
प्रातिमेधी च मार्गा च सुजाता च महातपा / लोपामुद्रा च धर्मज्ञा या च कोशीतिका स्मृता
Transliteration
prātimedhī ca mārgā ca sujātā ca mahātapā / lopāmudrā ca dharmajñā yā ca kośītikā smṛtā
Translation
پراتیمیدھی، مارگا، سُجاتا اور مہاتپا؛ نیز دھرم کی جاننے والی لوپامُدرا اور وہ جو ‘کوشیتِکا’ کے نام سے یاد کی جاتی ہے۔
Word by Word
प्रातिमेधीPrātimedhī (name)
प्रातिमेधी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्रातिमेधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
मार्गाMārgā (name)
मार्गा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमार्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
सुजाताSujātā (name)
सुजाता:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसुजाता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
महातपाMahātapā (great ascetic; name)
महातपा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमहातपा (प्रातिपदिक: महा + तपस्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् तपः यस्याः/या)
लोपामुद्राLopāmudrā (name)
लोपामुद्रा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलोपामुद्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
धर्मज्ञाknower of dharma
धर्मज्ञा:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्मज्ञा (प्रातिपदिक: धर्म + ज्ञ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य ज्ञा = knowing dharma)
याwho
या:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
कोशीतिकाKośītikā (name)
कोशीतिका:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकोशीतिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
स्मृताis remembered/called
स्मृता:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + त (क्त, क्त-प्रत्यय)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि/भूतकालिक-विशेषण (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘स्मृता’ = ‘is remembered/called’