Shloka 11
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
क्रन्थलो ऽथो मदगलो मार्कण्डेयो ऽथ धर्मवित् / इत्येते नवतिर्ज्ञेया होत्रवद्ब्रह्मचारिणः
Transliteration
kranthalo 'tho madagalo mārkaṇḍeyo 'tha dharmavit / ityete navatirjñeyā hotravadbrahmacāriṇaḥ
Translation
کرنتھل، مدگَل، مارکنڈےی اور دھرم وِت—یوں یہ نوّے (شاگرد) جانے جائیں؛ وہ ہوتَر کی مانند برہماچاری تھے۔
Word by Word
क्रन्थलःKranthala
क्रन्थलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootक्रन्थल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper noun
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमार्थक (then)
उindeed/also (particle)
उ:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootउ (अव्यय)
Formनिपात; पदपूरण/उद्गार (enclitic particle)
मदगलःMadagala
मदगलः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमदगल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper noun
मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Proper noun
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमार्थक (then)
धर्मवित्knower of dharma
धर्मवित्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः—‘धर्मं वेत्ति’ (knower of dharma)
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative: thus)
एतेthese
एते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Pronoun nominative plural
नवतिःninety
नवतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनवति (संख्या/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Numeral used as noun (ninety)
ज्ञेयाःare to be known
ज्ञेयाः:
विधेय (Predicate)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (भाव्य/विधेय) ‘ज्ञेय’ (gerundive/future passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘are to be known’
होत्रवत्like Hotṛs
होत्रवत्:
सम्बन्ध (अव्यय-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहोत्र (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formअव्यय; उपमानार्थक (adverbial: like a hotṛ)
ब्रह्मचारिणःbrahmacārins, celibate students
ब्रह्मचारिणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्म + चारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः—‘ब्रह्मणि चरन्ति’ (students of sacred knowledge)