Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Kiṃpuruṣa–Harivarṣa–Ilāvṛta-varṣa-varṇanam

Description of the Varṣas: Kiṃpuruṣa, Hari, and Ilāvṛta

योजनानां सहस्रं च शतं चान्यन्महात्मनः / उत्सेधो वृक्षराजस्य दिवं स्पृशति सर्वतः

yojanānāṃ sahasraṃ ca śataṃ cānyanmahātmanaḥ / utsedho vṛkṣarājasya divaṃ spṛśati sarvataḥ

اس مہاتما درخت-راج کی بلندی ایک ہزار اور مزید ایک سو یوجن ہے؛ وہ ہر سمت آسمان کو چھوتا ہے۔

yojanānāmof yojanas
yojanānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Measure relation)
TypeNoun
Rootyojana (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
sahasrama thousand
sahasram:
Pramāṇa (प्रमाण/Measure)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); used as numeral measure
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
śatama hundred
śatam:
Pramāṇa (प्रमाण/Measure)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); numeral measure
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
anyatadditional/another
anyat:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootanya (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); agrees with implied pramāṇa; ‘another/additional’
mahātmanaḥof the great-souled (tree)
mahātmanaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); ‘of the great-souled one’ (the tree)
utsedhaḥheight/elevation
utsedhaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootutsedha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
vṛkṣa-rājasyaof the king of trees
vṛkṣa-rājasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootvṛkṣa (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठī), Singular (एकवचन); तत्पुरुषः ‘vṛkṣāṇāṃ rājā’ → ‘of the king of trees’
divamheaven/sky
divam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
spṛśatitouches/reaches
spṛśati:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootspṛś (धातु)
FormPresent tense (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); Parasmaipada (परस्मैपद)
sarvataḥon all sides/entirely
sarvataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsarva (प्रातिपदिक) + tas (तसिल्)
FormAdverb (अव्यय) in tasil-form meaning ‘from all sides/entirely’