Shloka 37
भृगुवंश-प्रसववर्णनम्
Genealogical Emanations in the Bhṛgu Line
Devanagari script
तानि षष्टिसहस्राणि वालखिल्या इति श्रुताः / अरुणस्याग्रतो यान्ति परिवार्य दिवाकरम्
Transliteration
tāni ṣaṣṭisahasrāṇi vālakhilyā iti śrutāḥ / aruṇasyāgrato yānti parivārya divākaram
Translation
وہ ساٹھ ہزار ‘والکھلیہ’ کے نام سے مشہور ہیں۔ وہ ارُڻ کے آگے آگے چلتے ہوئے دیواکر سورج کو گھیر کر اس کی معیت میں جاتے ہیں۔
Word by Word
तानिthose (beings)
तानि:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
षष्टिसहस्राणिsixty-thousands
षष्टिसहस्राणि:
Karta (कर्ता/Subject - apposition)
TypeNoun
Rootषष्टि-सहस्र (प्रातिपदिक; षष्टि + सहस्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; द्विगु-समास (numerical compound)
वालखिल्याःVālakhilyas (sages)
वालखिल्याः:
Karta (कर्ता/Subject - apposition)
TypeNoun
Rootवालखिल्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
इतिthus, called
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/इत्यादि-निपात (quotative particle)
श्रुताःare known (as)
श्रुताः:
Kriyā (क्रिया-भाव/Predicate)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) used predicatively: ‘are heard/are known’
अरुणस्यof Aruṇa
अरुणस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अग्रतःin front (of)
अग्रतः:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place: ‘in front’)
यान्तिgo
यान्ति:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present/लट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
परिवार्यhaving surrounded
परिवार्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Absolutive action)
TypeIndeclinable
Rootपरि+वृ (धातु) → परिवार्य (कृदन्त; ल्यप्/अव्ययभाव)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive): ‘having surrounded/encircled’
दिवाकरम्the Sun (Divākara)
दिवाकरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक; दिवस् + कर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष