Shloka 75
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
पिङ्गाक्षावूर्द्ध्वरोमाणौ वृत्ताक्षौ च सुदारुणौ / कन्याभ्यां सहितौ तौ तु ताभ्यां भर्तुश्चिकीर्षया
Transliteration
piṅgākṣāvūrddhvaromāṇau vṛttākṣau ca sudāruṇau / kanyābhyāṃ sahitau tau tu tābhyāṃ bhartuścikīrṣayā
Translation
ان کی آنکھیں زرد مائل تھیں، رونگٹے اوپر کو کھڑے، گول آنکھیں اور نہایت ہیبت ناک؛ وہ دونوں دو کنواریوں کے ساتھ تھے، جو اپنے شوہر کے لیے یہ کرنے کو آمادہ تھیں۔
Word by Word
पिङ्ग-अक्षौhaving tawny eyes
पिङ्ग-अक्षौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपिङ्ग (प्रातिपदिक) + अक्षि/अक्ष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (पिङ्गे अक्षिणी यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण
ऊर्ध्व-रोमाणौwith bristling/upstanding hair
ऊर्ध्व-रोमाणौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक) + रोमन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (ऊर्ध्वाणि रोमाणि यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण
वृत्त-अक्षौround-eyed
वृत्त-अक्षौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवृत्त (प्रातिपदिक) + अक्षि/अक्ष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (वृत्ते अक्षिणी यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
सु-दरुणौvery fierce
सु-दरुणौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + दरुण (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (अत्यन्तं दरुणौ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण
कन्याभ्याम्with two maidens
कन्याभ्याम्:
Sahakaraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह/करण), द्विवचन
सहितौaccompanied
सहितौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसहित (√सह् + क्त, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; सर्वनाम
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध-बोधक निपात (but/indeed)
ताभ्याम्by/with those two (maidens)
ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (कन्ये इति संदर्भे), तृतीया-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम
भर्तुःof the husband/lord
भर्तुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
चिकीर्षयाwith the intention to do (something)
चिकीर्षया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootचिकीर्षा (प्रातिपदिक; √कृ desiderative-noun)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (हेतु/करण), एकवचन; भाववाचक