Shloka 58
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
पुत्रावाहूय साम्ना वै चक्रे ताभ्यां तु नामनी / पुत्राभ्यां यत्कृतं तस्यास्तदाचष्ट खशा तदा
Transliteration
putrāvāhūya sāmnā vai cakre tābhyāṃ tu nāmanī / putrābhyāṃ yatkṛtaṃ tasyāstadācaṣṭa khaśā tadā
Translation
اس نے سام کے نغمے کے سُر میں دونوں بیٹوں کو بلا کر ان کے نام رکھے۔ پھر بیٹوں نے ماں کے ساتھ جو کیا تھا، خَشا نے اسی وقت بیان کر دیا۔
Word by Word
पुत्रौthe two sons
पुत्रौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), द्विवचन (Accusative dual)
आहूयhaving summoned
आहूय:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ-ह्वा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having called/summoned’
साम्नाby a conciliatory word/with gentleness
साम्ना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental singular)
वैindeed
वै:
Sambandha/Avadharana (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), emphasis
चक्रेhe made
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद-रूपार्थे आत्मनेपद-रूप ‘चक्रे’ (he did/made)
ताभ्याम्by those two (sons)
ताभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन (Instrumental dual)
तुbut/and then
तु:
Sambandha/Avadharana (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrast)
नामनीtwo names
नामनी:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन (Accusative dual)
पुत्राभ्याम्by the two sons
पुत्राभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, द्विवचन (Instrumental dual)
यत्what (which)
यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun ‘what/that which’)
कृतम्done
कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृत्-प्रत्ययान्त (क्त) भूतकर्मणि कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (done/made)
तस्याःof her
तस्याः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive singular)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (that)
आचष्टhe declared
आचष्ट:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-चक्ष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (he told/declared)
खशाःthe Khaśas (people)
खशाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootखश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Nominative plural)
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)