Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 161
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
पूतना नाम भूतानां ये च लोकविनायकाः / एवं गणसहस्राणि चरन्ति पृथिवीमिमाम्
Transliteration
pūtanā nāma bhūtānāṃ ye ca lokavināyakāḥ / evaṃ gaṇasahasrāṇi caranti pṛthivīmimām
Translation
بھوتوں میں ‘پوتنا’ نام والے اور جو ‘لوک وِنایک’ کہلاتے ہیں—یوں گنوں کے ہزاروں جتھے اس زمین پر گھومتے ہیں۔
Word by Word
पूतनाPūtanā
पूतना:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपूतना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper name)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle) अर्थे ‘named/called’
भूतानाम्of beings/spirits
भूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
येwho
ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
लोकविनायकाःleaders of the world
लोकविनायकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक + विनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—लोकस्य विनायकाः (genitive tatpuruṣa)
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गणसहस्राणिthousands of groups
गणसहस्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समासः—गणानां सहस्राणि (genitive tatpuruṣa)
चरन्तिwander
चरन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√चर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
इमाम्this
इमाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम; ‘this’ (qualifying पृथिवीम्)