Shloka 149
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
बहुत्वाच्चैवसर्गस्य तेषां वक्तुं न शक्यते / तस्यास्त्वपि च नीलाया विकचा नाम राक्षसी
Transliteration
bahutvāccaivasargasya teṣāṃ vaktuṃ na śakyate / tasyāstvapi ca nīlāyā vikacā nāma rākṣasī
Translation
سَرگ (پیدائش) میں ان کی کثرت کے سبب ان کا بیان کرنا ممکن نہیں۔ اور اسی نَیلا کی ‘وِکچا’ نامی ایک راکشسی بھی تھی۔
Word by Word
बहुत्वात्because of the multitude
बहुत्वात्:
हेतु (Hetu/Cause)
TypeNoun
Rootबहुत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेत्वर्थ (cause)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
सर्गस्यof the creation/progeny
सर्गस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
वक्तुम्to describe
वक्तुम्:
प्रयोजन/कर्म-सम्बन्ध (Complement of ‘शक्यते’)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to speak/tell’
नnot
न:
सम्बन्ध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
शक्यतेis possible
शक्यते:
क्रिया (Action/Predicate)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense): ‘it is possible’
तस्याःof her
तस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
तुhowever
तु:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-अव्यय (contrastive particle)
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चय-अव्यय (also/even)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नीलायाःof Nīlā
नीलायाः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootनीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
विकचाVikacā
विकचा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविकचा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
नामby name
नाम:
सम्बन्ध (Appositive marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable used to indicate name)
राक्षसीa rākṣasī (demoness)
राक्षसी:
कर्ता-समानााधिकरण (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootराक्षसी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन