Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 137
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
सर्वलोकचरास्ते तु त्रिदशानां समक्रमाः / सप्त चान्या दुहितरस्ताः शृणुध्वं यथाक्रमम्
Transliteration
sarvalokacarāste tu tridaśānāṃ samakramāḥ / sapta cānyā duhitarastāḥ śṛṇudhvaṃ yathākramam
Translation
وہ سبھی لوکوں میں گھومتے تھے اور دیوتاؤں کے ہم پلہ تھے۔ اور سات دوسری بیٹیاں بھی تھیں—انہیں ترتیب سے سنو۔
Word by Word
सर्व-लोक-चराःroamers in all worlds
सर्व-लोक-चराः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (सर्वेषु लोकेषु चरन्ति = roaming in all worlds)
तेthey
ते:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
तुbut; indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (but; however)
त्रिदशानाम्of the gods (thirty)
त्रिदशानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
समक्रमाःhaving attacked/assailed
समक्रमाः:
कर्तृविशेषण (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootसम् + क्रम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘ते’)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formसंख्यावाचक (numeral); here used adjectivally with feminine plural ‘दुहितरः’
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
अन्याःother
अन्याः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (qualifying ‘दुहितरः’)
दुहितरःdaughters
दुहितरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदुहितृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ऋकारान्त (ṛ-stem)
ताःthose
ताः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
शृणुध्वम्listen
शृणुध्वम्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद
यथा-क्रमम्in order; sequentially
यथा-क्रमम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोग (adverbial: in due order)