Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 108
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
संभूतः स तया सार्द्धं दृश्यमानो ऽप्सरोगणैः / जगाम मैथुनं यक्षः पुत्रार्थं स तया सह
Transliteration
saṃbhūtaḥ sa tayā sārddhaṃ dṛśyamāno 'psarogaṇaiḥ / jagāma maithunaṃ yakṣaḥ putrārthaṃ sa tayā saha
Translation
وہ اس کے ساتھ ظاہر ہوا، اور اپسراؤں کے گروہ اسے دیکھ رہے تھے۔ بیٹے کی خواہش میں وہ یکش اس کے ساتھ ملاپ کے لیے گیا۔
Word by Word
संभूतःborn/produced
संभूतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-भू (धातु)
Formकृदन्त (Kṛdanta), भूतकृदन्त/क्त (past passive participle, -ta); पुल्लिङ्ग (masc), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (sg)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (Nom.1), एकवचन
तयाwith her / by her
तया:
Sahakāraka/Instrument (करण/सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग (fem), तृतीया (Instr.3), एकवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Saha (सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable); उपसर्गार्थक/सह-अर्थे (in the sense of 'together with')
दृश्यमानःbeing seen/visible
दृश्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formकृदन्त; वर्तमानकृदन्त/शानच् (present passive participle, -māna); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अप्सरोगणैःby the groups of apsarases
अप्सरोगणैः:
Agent/Instrument (करण)
TypeNoun
Rootअप्सरस् + गण (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative) ‘अप्सरसां गणः’; पुल्लिङ्ग, तृतीया (Instr.3), बहुवचन (pl)
जगामwent
जगाम:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
मैथुनम्sexual union
मैथुनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमैथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neut), द्वितीया (Acc.2), एकवचन
यक्षःthe Yaksha
यक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुत्रार्थम्for the sake of a son
पुत्रार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootपुत्र + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formसमास: चतुर्थी-तत्पुरुष (dative-purpose) ‘पुत्राय अर्थः’; पुल्लिङ्ग, द्वितीया (Acc.2), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तयाwith her
तया:
Saha (सह)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सहwith
सह:
Saha (सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-निपात (particle meaning 'with')