Shloka 20
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
तदग्रे निखिलः स्वीयो वृत्तान्तो विनिवेदितः / मया समाहितधिया स सर्वं श्रुतवानपि
Transliteration
tadagre nikhilaḥ svīyo vṛttānto viniveditaḥ / mayā samāhitadhiyā sa sarvaṃ śrutavānapi
Translation
اُن کے حضور میں نے یکسوئی کے ساتھ اپنا پورا حال عرض کیا، اور اُس نے سب کچھ سن لیا۔
Word by Word
तत्of him/that
तत्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘of him/that’ (in compound with अग्रे)
अग्रेin (his) presence
अग्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत (locative adverb) ‘in front/presence’
निखिलःentire
निखिलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणं (qualifies वृत्तान्तः)
स्वीयःmy/one’s own
स्वीयः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणं ‘one’s own’
वृत्तान्तःaccount
वृत्तान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विनिवेदितःwas reported
विनिवेदितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + नि + √विद्/वेद् (धातु) (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि ‘was reported’
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
समाहितधियाwith a composed mind
समाहितधिया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसमाहित + धि (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय (‘समाहिता धिः यस्य’ इत्यर्थे बहुव्रीहिः सम्भवः, परन्तु रूपतः ‘समाहितधि’ इति विशेषण-प्रातिपदिक); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘with composed mind’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘everything’
श्रुतवान्had heard
श्रुतवान्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु) (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘had heard’
अपिalso/though
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: ‘also/even/though’)