Brahma Purana — Nārada Requests the Sequential Fruits of Tīrthas; The Origins of Tryambaka and Vārāha Tīrthas, Shloka 9
Devanagari script
नायं लोको ऽस्ति न परो यज्ञे नष्ट इतीत्वराः सुरास् तम् एव विविशू रसातलम् अनुद्विषम् //
Translation
نواں شلوک—یہاں پران میں پاکیزہ تَتْوَ کا اختصار کے ساتھ بیان کیا گیا ہے۔
Word by Word
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
ayamthis
ayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
lokaḥworld
lokaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
astiexists/is
asti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
nanor/not
na:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
paraḥthe other (world)
paraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (अत्र ‘परलोकः’ इत्यर्थे)
yajñein the sacrifice
yajñe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
naṣṭewhen (it) was destroyed
naṣṭe:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Root√naś (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त) भूतकाले; सप्तमी-एकवचन (सति-सप्तमी)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/उद्धरणचिह्न)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-निपात
itvarāḥrestless/impetuous
itvarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootitvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण—‘चञ्चलाः/शीघ्रगामिनः’
surāḥthe gods
surāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
tamhim/that (one)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphasis)
viviśuḥentered
viviśuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi√viś (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
rasātalamRasātala
rasātalam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrasātala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
anudviṣamnon-hostile
anudviṣam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanu + √dviṣ (धातु) + śatṛ? (कृत्) / anudviṣ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण—‘अनुद्विष्’ = ‘अद्वेषी/अनुपद्वेषी’ (non-hating)
Speaker
Brahmā narrating to Nārada