Brahma Purana — Krishna Subdues Kaliya and Purifies the Yamuna, Shloka 35
Devanagari script
आनाम्य चापि हस्ताभ्याम् उभाभ्यां मध्यमं फणम् आरुह्य भुग्नशिरसः प्रननर्तोरुविक्रमः //
Translation
یہ برہما پران کا پینتیسواں شلوک-مقام ہے؛ اصل سنسکرت متن یہاں فراہم نہیں کیا گیا۔
Word by Word
ānāmyahaving bent down
ānāmya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया/Gerund)
TypeIndeclinable
Rootā-√nam (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘आनाम्य’ = ‘आनमनं कृत्वा’
caand
ca:
Avyaya (अव्यय/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
apialso; even
api:
Avyaya (अव्यय/Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), अपि = ‘also/even’
hastābhyāmwith (his) two hands
hastābhyām:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Roothasta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), द्विवचन
ubhābhyāmwith both
ubhābhyām:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootubha (प्रातिपदिक)
Formविशेषण, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), द्विवचन; ‘hastābhyām’ इत्यस्य विशेषण
madhyamammiddle
madhyamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootmadhyama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘phaṇam’ इत्यस्य विशेषण
phaṇamhood (of a serpent)
phaṇam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootphaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
āruhyahaving climbed
āruhya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया/Gerund)
TypeIndeclinable
Rootā-√ruh (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), ‘आruhya’ = ‘आरोहणं कृत्वा’
bhugna-śirasaḥwith bent head
bhugna-śirasaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootbhugna (कृदन्त) + śiras (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (‘भुग्नं शिरो यस्य’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘(kṛṣṇaḥ)’ इत्यस्य विशेषण
prananartadanced
prananarta:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootpra-√nṛt (धातु)
Formलङ् (imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
uru-vikramaḥthe one of great prowess
uru-vikramaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rooturu (प्रातिपदिक) + vikrama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘उरु विक्रमः’ = great prowess), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृपद (subject epithet)
Speaker
Narrator Vyāsa