Brahma Purana — Krishna Subdues Kaliya and Purifies the Yamuna, Shloka 31
Devanagari script
त्वम् अस्य जगतो नाभिः सुराणाम् एव चाश्रयः कर्तापहर्ता पाता च त्रैलोक्यं त्वं त्रयीमयः //
Translation
یہاں صرف ‘31’ کی شلوک-شماریہ درج ہے؛ اصل شلوک کا متن فراہم نہیں کیا گیا۔
Word by Word
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), उत्तमपुरुषार्थे मध्यमपुरुष-संबोधनार्थं; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
asyaof this
asya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
jagataḥof the world
jagataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
nābhiḥnavel; center
nābhiḥ:
Pradhāna-nāma (प्रथमा-सम्बन्ध/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootnābhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
surāṇāmof the gods
surāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
evaindeed; only
eva:
Avyaya (अव्यय/Particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारणार्थक (emphatic)
caand
ca:
Avyaya (अव्यय/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
āśrayaḥrefuge; support
āśrayaḥ:
Pradhāna-nāma (प्रथमा-सम्बन्ध/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootāśraya (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
kartācreator; doer
kartā:
Pradhāna-nāma (प्रथमा-सम्बन्ध/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootkṛ (धातु) + tṛ (कृत् प्रत्यय) → kartṛ (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकृदन्त-कर्तृवाचक (agent noun), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
apahartāremover; taker away
apahartā:
Pradhāna-nāma (प्रथमा-सम्बन्ध/Predicate nominative)
TypeNoun
Rootapa-√hṛ (धातु) + tṛ (कृत्) → apahartṛ (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकृदन्त-कर्तृवाचक, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
pātāprotector
pātā:
Pradhāna-nāma (प्रथमा-सम्बन्ध/Predicate nominative)
TypeNoun
Root√pā (धातु) + tṛ (कृत्) → pātr/pātṛ (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formकृदन्त-कर्तृवाचक (protector), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
caand
ca:
Avyaya (अव्यय/Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (conjunction)
trailokyamthe three worlds
trailokyam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottri + loka (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical compound) ‘त्रयाणां लोकानां समाहारः’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन (पुनरुक्ति-बलार्थ)
trayīmayaḥconsisting of the three Vedas
trayīmayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Roottrayī + maya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध: ‘त्रयीमयः’ = ‘त्रय्याः मयः’), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifying tvam)
Speaker
Balarāma addressing Kṛṣṇa