Brahma Purana — Brahmatirtha, Rudratirtha, and Sauryatirtha: The Sanctification of Brahma’s Severed Fifth Head, Shloka 3
Devanagari script
मदीयं पञ्चमं वक्त्रं गर्दभाकृति भीषणम् तद् वक्त्रं देवसैन्येषु मयि तिष्ठत्य् उवाच ह //
Translation
تیسرا شلوک—اسے عقیدت سے سننا اور دل میں غور و فکر کرنا چاہیے۔
Word by Word
madīyammy
madīyam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmadīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (vaktram)
pañcamamfifth
pañcamam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpañcama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण
vaktramface/mouth
vaktram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaktra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
gardabhākṛtidonkey-shaped
gardabhākṛti:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootgardabha + ākṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; उपमान-तत्पुरुष (gardabhasya ākṛtiḥ) used adjectivally
bhīṣaṇamterrifying
bhīṣaṇam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhīṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; विशेषण (vaktram)
tatthat
tat:
Visheshya (विशेष्य)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; demonstrative pronoun
vaktramface/mouth
vaktram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaktra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; apposition to tat
devasainyeṣuin the armies of the gods
devasainyeṣu:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva + sainya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां सैन्यानि)
mayiin me/on me
mayi:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; सप्तमी (7th case), एकवचन
tiṣṭhatistands/remains
tiṣṭhati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
haindeed/forsooth
ha:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
Formअव्यय; स्मरणार्थक/वृत्त्यर्थक निपात (emphatic particle)
Speaker
A speaker within Brahmā’s narrative (likely Brahmā describing his own fifth head; the immediate grammatical ‘he said’ is ambiguous in isolation)